İyi bir web sitesi sözleşmesi mutlaka şu beş maddeyi içermelidir: kapsam ve teslim tanımı, ödeme planı, kaynak kod ve domain sahipliği, revizyon hakları, bakım ve destek şartları. Bu maddelerden biri eksikse, proje bittikten sonra beklenmedik ek ücret, gecikme ya da sitenin ajansta rehin kalması riskiyle karşılaşabilirsiniz.
Neden Yazılı Bir Sözleşme Şart?
Küçük ölçekli projelerde çoğu zaman "biz anlaşırız, güveniyoruz" mantığıyla sözlü anlaşmayla ilerlenir. Ancak proje ilerledikçe beklentiler değişir, ek talepler ortaya çıkar ve "biz böyle konuşmamıştık" tartışmaları başlar. Yazılı bir sözleşme, hem sizi hem de ajansı korur; kapsamı netleştirir ve anlaşmazlık durumunda başvurulacak net bir referans sağlar. Sözleşmesiz ilerlemek, küçük bütçeli projelerde bile zaman içinde pahalıya patlayabilir.
Kapsam ve Teslim Tanımı Neden Bu Kadar Önemli?
Sözleşmenin en kritik bölümü, tam olarak ne teslim edileceğinin yazılı olmasıdır. "Kurumsal web sitesi" gibi genel bir ifade yeterli değildir; şunlar net biçimde belirtilmelidir:
- Kaç sayfa ve hangi bölümler (anasayfa, hizmetler, hakkımızda, iletişim, blog vb.) dahil?
- Hangi dillerde yayınlanacak?
- Hangi entegrasyonlar (form, harita, randevu, ödeme) kapsama dahil?
- İçerik (metin, görsel, video) kim tarafından sağlanacak?
- Mobil uyum ve temel SEO ayarları kapsamda mı?
Kapsam belirsizse, ajans "bu ek bir iş" diyerek her talebi ayrı ücretlendirebilir; siz de neyin dahil olduğunu bilmediğiniz için pazarlık gücünüzü kaybedersiniz. Net bir kapsam tanımı, her iki tarafı da beklenmedik taleplerden korur.
Ödeme Planı Nasıl Kurgulanmalı?
Web sitesi projelerinde yaygın uygulama, ödemeyi aşamalara bölmektir. Tipik bir yapı şöyledir:
- Sözleşme imzalanınca: Toplam bedelin %30-40'ı ön ödeme olarak alınır.
- Tasarım onaylanınca: %30 civarında ara ödeme.
- Teslim ve yayına alma sırasında: Kalan bakiye ödenir.
Bu yapı hem ajansı (projeye başlarken güvence alır) hem de sizi (tüm parayı baştan ödemezsiniz) korur. Sözleşmede her ödeme aşamasının hangi teslimatla eşleştiğini net biçimde belirtin; "tasarım onayı" gibi muğlak ifadeler yerine "anasayfa ve iki iç sayfa tasarımının yazılı onayı" gibi somut kriterler kullanın.
Kaynak Kod ve Domain Sahipliği Maddesi Ne Söylemeli?
Bu, sözleşmenin en sık atlanan ama en kritik bölümüdür. Sözleşmede açıkça şunlar yazmalıdır:
- Proje bedeli tamamen ödendikten sonra kaynak kodun tüm hakları ve bir kopyası size teslim edilir.
- Domain adı sizin adınıza (ajansın değil) kayıtlıdır ya da proje bitiminde size devredilir.
- Hosting hesabı size ait olur veya erişim bilgileri tam olarak paylaşılır.
- İçerik yönetim sistemi, e-posta ve analiz araçlarının yönetici erişimi size verilir.
Bu madde eksikse, ajansla ilişkiniz bozulduğunda sitenizin tamamen sizin kontrolünüz dışında kaldığı bir duruma düşebilirsiniz. Bu riskin nasıl gerçek bir soruna dönüştüğünü ve önlem almanın yollarını web sitesi kaynak kodu ve sahiplik yazımızda ele alıyoruz.
Revizyon Hakları Nasıl Tanımlanmalı?
Tasarım ve içerik üzerinde kaç revizyon hakkınız olduğu net olmalıdır. Aksi hâlde "beğenmedim, değiştirin" talepleri sonsuza kadar sürebilir ya da tam tersi, ajans ilk taslaktan sonra her değişikliği ek ücretli sayabilir. İyi bir sözleşme şunları belirtir:
- Tasarım aşamasında kaç tur revizyon dahildir (genellikle 2-3 tur makuldür).
- Revizyonun "küçük düzeltme" mi yoksa "yeniden tasarım" mı sayıldığı.
- Dahil olan revizyon sayısını aşan taleplerin nasıl ücretlendirileceği.
- Revizyon için tanınan yanıt ve teslim süreleri.
Bakım ve Destek Şartları Neden Sözleşmede Olmalı?
Site yayına alındıktan sonra süreç bitmez. Sözleşmede yayın sonrası desteğin kapsamı da yer almalıdır:
- Yayın sonrası kaç gün/hafta ücretsiz destek dahil?
- Güvenlik güncellemeleri ve yedekleme kimin sorumluluğunda?
- Küçük içerik güncellemeleri (metin, görsel değişikliği) ayrı ücretli mi, aylık pakete mi dahil?
- Bir sorun (site çökmesi, güvenlik açığı) durumunda yanıt süresi ne kadar?
Bakım ve destek şartları net değilse, "site bozuldu ama ajansa ulaşamıyorum" senaryosuyla karşılaşabilirsiniz. Bu maddenin sözleşmede net biçimde yer alması, uzun vadeli ilişkinin sağlıklı sürmesini sağlar.
Gizlilik ve Fikri Mülkiyet Maddesi Gerekli mi?
Özellikle projeniz kapsamında ajansla iş verileri, müşteri listeleri veya kurumsal know-how paylaşıyorsanız, bir gizlilik (NDA) maddesi eklemek mantıklıdır. Bu madde, ajansın projeniz sırasında öğrendiği bilgileri üçüncü taraflarla paylaşmamasını güvence altına alır. Ayrıca sitenizde kullanılan özel içerik, logo ve marka unsurlarının fikri mülkiyetinin size ait olduğu da ayrıca belirtilmelidir; aksi hâlde ajans, kendi portfolyosunda kullanılan görselleri farklı bir müşteri için de kullanabilir.
Bu maddeler küçük ölçekli projelerde bazen atlanır, ama özellikle rekabetin yoğun olduğu sektörlerde (danışmanlık, özel yazılım, ürün tasarımı) ciddi bir koruma sağlar. Sözleşmeye eklenmesi ek bir maliyet gerektirmez, yalnızca birkaç cümlelik netlik ister.
Sözleşme İhlali Durumunda Ne Olur?
İyi bir sözleşme, taraflardan biri yükümlülüğünü yerine getirmezse ne olacağını da tanımlar. Örneğin:
- Ajans teslim tarihini önemli ölçüde aşarsa, gecikme cezası veya ödeme indirimi uygulanır mı?
- Siz içeriği zamanında teslim etmezseniz, proje takvimi nasıl güncellenir?
- Taraflardan biri projeyi tek taraflı sonlandırırsa, o ana kadar tamamlanan iş nasıl ücretlendirilir?
- Anlaşmazlık durumunda hangi mahkeme veya arabuluculuk mekanizması geçerli olur?
Bu maddeler "kötü senaryo" gibi görünse de, aslında her iki tarafı da netlik ve güvenceyle korur. Anlaşmazlık çıkma ihtimali düşük olsa bile, bu maddelerin baştan tanımlanmış olması sürecin profesyonelliğini gösterir.
Sözleşmeyi İmzalamadan Önce Sorulacak Sorular
Sözleşmeyi imzalamadan önce ajansa şu soruları açıkça sorun ve cevapları yazılı hâle getirin:
- Proje gecikirse ne olur, gecikme cezası var mı?
- Ben içeriği zamanında teslim edemezsem takvim nasıl etkilenir?
- Proje iptal edilirse ödediğim tutarın ne kadarı iade edilir?
- Teslimden sonra hangi tarayıcı ve cihazlarda test garantisi var?
Bu soruların cevapları sözleşme metnine ek madde olarak eklenebilir. Teklifleri değerlendirirken bu tür detaylara ne kadar dikkat ettiğinizi web sitesi teklifi nasıl değerlendirilir yazımızda daha kapsamlı biçimde ele alıyoruz.
İyi Hazırlanmış Bir Sözleşme, Sağlıklı Bir Projenin Başlangıcıdır
Sözleşme, güvensizliğin değil profesyonelliğin göstergesidir. Ciddi bir ajans, bu maddelerin sözleşmede net biçimde yer almasından çekinmez; aksine bunu kendisi önerir. Sözleşmeyi imzalamadan önce acele etmeyin, anlamadığınız her maddeyi sorun ve gerekirse bir uzmana danışın. Proje bitiminde tüm bu maddelerin eksiksiz uygulandığını profesyonel web sitesi yaptırma sürecinizin bir parçası olarak kontrol edin.
Sık Sorulan Sorular
Sözleşme olmadan proje başlatmak ne kadar riskli?
Küçük ve tek seferlik işlerde risk düşük olabilir, ama kapsamlı bir kurumsal site projesinde sözleşmesiz ilerlemek, kapsam belirsizliği ve ödeme anlaşmazlıklarına açık kapı bırakır. Her proje için yazılı bir sözleşme önerilir.
Ajans standart sözleşmesinde bu maddeler yoksa ne yapmalıyım?
Eksik maddeleri ek protokol olarak talep edebilirsiniz. Ciddi bir ajans bu talebe olumlu yaklaşır; sürekli reddediyorsa bu başlı başına bir uyarı işaretidir.
Sözleşmede para birimi ve KDV durumu nasıl belirtilmeli?
Toplam bedelin KDV dahil mi hariç mi olduğu, hangi para biriminde ödeneceği ve kur farkı olup olmayacağı açıkça yazılmalıdır. Bu, özellikle uzun süreli projelerde anlaşmazlık kaynağı olabilir.
Sözleşme sonradan değiştirilebilir mi?
Evet, kapsam değişikliği olduğunda (yeni sayfa, ek özellik) yazılı bir ek protokolle sözleşme güncellenmelidir. Sözlü "ekleyelim" anlaşmaları sonradan anlaşmazlığa dönüşebilir.
Sonuç: Sözleşme, Projenizin Güvencesidir
Web sitesi sözleşmesi; kapsam, ödeme, sahiplik, revizyon ve destek maddelerini net biçimde tanımladığında hem sizi hem de ajansı korur. Bu maddeleri atlayan bir sözleşme, göründüğünden çok daha büyük bir risk taşır. İmzalamadan önce zaman ayırıp her maddeyi anladığınızdan emin olun.
Welda olarak her projemizde kapsam, sahiplik ve bakım şartlarını en baştan şeffaf biçimde yazılı hâle getiriyoruz. Sözleşme sürecinizle ilgili sorularınız varsa bizimle iletişime geçebilirsiniz.